Ford, brend koji pravi razlike

Davne 1903. godine osnovana je kompanija koja je utisnula važan pečat automobilskoj industriji. Na pitanja ko je izmislio prvi automobil, mnogi će, naravno pogrešno, reći Henri Ford.

Henry Ford

Henry Ford je rođen 1863. u Michiganu, ali tek sa svojih 40 godina osniva kompaniju Ford, zajedno sa još 12 investitora. Ukupan ulog za osnivanje iznosio je 28.000 dolara. Poznata je tadašnja izjava Henry Forda da će proizvesti automobil kojem će cijena biti tako mala da će svako moći da ga ima. Ubrzo je sa riječi prešao na djela i njegova fabrika sastavljena od adaptiranih vagona počela je sa radom 16. juna 1903. godine u Detroitu.

Prvi automobil koji je sišao sa proizvodne trake je opisan kao najsavršeniji motor na tržištu, a prvi kupac ovog fordovog modela bio je doktor Fenig iz Čikaga. U prvih 19 mjeseci proizvedeno je 1700 automobila. Modeli su nazivani abecednim redom, kako su se razvijali novi. U tom vremenskom periodu fabrika Ford je proizvele modele imena od „A“ do „S“. Neki od njih nikada nisu prikazani javnosti.

Ford A iz 1903. godine

                                                                                                                                 Ford S iz 1907. godine

Jedan od uspješnijih bio je model „N“, najviše zbog svoje povoljne cijene koja je iznosila 500 dolara. Model „K“ je bio za to vrijeme bio luksuzna limuzina koja je koštala 2500 dolara i čija je cijena uticala na lošu prodaju. To je dovelo do nesuglasica između Forda i Malkomsona, jednog od akcionara u kompaniji, a koji je inače bio trgovac ugljem. On odlazi, a Henri Ford preuzima njegove dionice i postaje većinski vlasnik sa udjelom od 58,5 posto. Predsjednik kompanije postaje 1906. godine.

Ford model N, cijena od samo 500 dolara                                                                                                                                                       Ford model K, luksuzni Ford

 

Prava revolucija u automobilskoj historiji počinje 01. oktobra 1908. godine kada na scenu stupa model „T“. To je model koji je pridobio najveće simpatije svojih kupaca, koji su ga od milja nazvali „limena Lizi“. Model „T“ se mogao kupiti već od 260 dolara bez dodatne opreme, ali naveći broj je prodat po cijeni od 400 dolara sa dodatnom opremom. Dizajn modela „T“ potpisuju Chide Harold Willis-a i dva Mađarska imigranta – Joseph A. Galamb i Eugene Farkas.

Zbog velike potražnje, koja je nastala pojavom modela „T“, Henri Ford je pokrenuo nešto što je bilo revolucionarno za automobilsku industriju. Proizvodnja na pokretnoj traci. U ljeto 1913. godine počeo je rad na pricipu da se šasija konopcem i vitlom vukla po podu fabrike i dolazila do radnika koji je imao određeni zadatak na automobilu. Sa trake je, na ovaj način, izlazio po jedan automobil svakih deset sekundi. Ford je također, pokretanjem masovne proizvodnje uduplao dnevnicu svojim radnicima. Cilj je bio da ti isti radnici postanu kupci fordovih automobila.

Ford T

Za svojih 19 godina proizvodnje, Ford “T“ se proizveo u 15.007.033 primjerka. Odličnom prodajom preduzeće Ford postiže veliki uspjeh i otvra svoje podružnice i fabrike po cijelom svijetu. Henri Ford i njegov sin Edsel su 1919. godine preuzeli potpuno vlasništvo nad kompanijom. Također, pod okrilje Forda 1922. godine dolazi marka Lincoln. Model „A“ 1927. godine mijenja model“T“ i do 1931. godine prodat je u 4,5 miliona primjeraka. Poznata je šala Henrija Forda, vezana za model „T“, gdje je on rekao da njegovi kupci mogu birati boju svog automobila dok god je to crna. Sa modelom „A“ ovo se promijenilo te je on izlazio u nekoliko boja.

 

 Ford A iz 1927. godine

Kompanija Ford je još jednom uspjela iznenaditi svijet automobilizma, 1. aprila 1932., kada je predstavljen prvi V8 motor iz jednog komada, za koji su mnogi tvrdili da ga je nemoguće napraviti.

Tokom Drugog svjetskog rata napravljen je zastoj u proizvodnji automobila jer se sve podredilo potrebama armije. Sin Henrija Forda, Edsel, umire 1943. godine, što Henrija ponovo dovodi na čelo kompanije, međutim samo za kratko. Naime, već 1945. mjesto predsjednika Forda zauzima Henrijev unuk, Henri Ford II. Nakon predaje kormila unuku, Henri Ford se povlači iz kompanije i odlazi na svoje imanje u Dearborn gdje 1947. godine umire u 83. godini.

Veliku premijeru u New Yorku imao je 1949. fordov model nazvan Ford 49. Inovacije na ovom modelu su, između ostalog, bile integrisana karoserija i branici koji su postavili nove standarde u dizajnu.

Ford 49

Nakon rata Ford doživljava novu ekspanziju i otvaraju se nove fabrike. Međutim, jedna od većih grešaka ove kompanije desila se 1958. godine, stvaranjem podbrenda Edsel, koji je već 1960. propao.

Neuspješni Edsel

Stvar su spasili modeli Falcon iz 1960. i kultni Mustang koji je predstavljen 1964. godine. Veliki korak je napravljen i 1967. godine, ulaskom na evropsko tržište i otvaranjem fabrike u Kelnu. Nakon toga kompanija se susreće sa mnogim poteškoćama, usponima i padovima. Jedan od većih promašaja je kupovina brenda Jaguar, koji je kasnije prodat indijskom proizvođaču automobila TATA. Početak 2000.-ih je bio veoma težak period za Ford i da bi ostali nezavisni morali su uložiti cijelu svoju imovinu u nova istraživanja i razvoj modela. Već 1998. godine predstavljeni Focus pomogao je ponovnom dizanju imidža marke, a veliki uspjeh postigla je i Fiesta, koja je poslije Forda F serije i Escorta najprodavaniji fordov model. Danas Ford uspješno posluje i nalazi se u samom vrhu proizvođača automobila.

 

 

 

 

 

 

 Ford Falcon                                                                                                                                          Ford Mustang iz 1964.

Sanjin Imamović   

Leave a Reply

No announcement available or all announcement expired.